عقیل دغاقله
لیست پیوست (فایل ایکسل) حاوی نام و مشخصات حدود ۲۳۶ نفر از مردم عرب است که از تاریخ مهر ۹۷ تا کنون بازداشت شده اند. لیست حاوی نام، نام خانوادگی، سن، محل بازداشت و حکم این افراد است.
بالای ۸۰ درصد افراد بازداشت شده از مناطق فقیر نشینی مانند ملاشیه، دایره و کوت عبدالله هستند. تعداد اندکی نیز از روستاها و کمتر از ۵ درصد از افراد بازداشت شده از مناطق متوسط شهری هستند. دسترسی به سطح تحصیلات بازداشت شدگان دشوار بود.
ستون سن متاسفانه کامل نیست، ولی بر اساس سن افرادی که مشخص شده است، اکثر بازداشت شدگان بین ۲۰ تا ۳۰ سال سن دارند و تعداد انگشت شماری بالای ۳۰ سال هستند.
آنچه که در لیست پیوست قابل توجه است، عبارت بلاتکلیف است. بلاتکلیف چه کسی است؟ از منظر قانونی نمی دانم بلاتکلیف مفهوم تعریف شده ای باشد. در اینجا بلاتکلیف یعنی افرادی که در زندان هستند اما نه حکم قضایی دریافت کرده اند و نه مشخص است که قرار است چه اتفاقی برای آنان رخ دهد.
«بلاتکلیفی» اینگونه محقق می شود که برای افراد قرار وثیقه ای صادر می شود ولی در عملی کردن آن قرار وثیقه تعلل می شود. پدر یکی از بازداشت شدگان برایم توضیح داد که برای فرزندش قرار وثیقه ۲۰۰ میلیون تومانی صادر شده است اما یک ماه است که در رفت و آمد است و قاضی هنوز دستور بررسی نداده است. به او گفته اند «بروید ما خبرتان می کنیم که چه زمانی وثیقه را بیاورید.» فرزند ایشان در نتیجه بلاتکلیف پشت میله زندان است. بلاتکلیف!
به دلیل این که جرایم امنیتی تعریف شده اند، این افراد از حق آزاد انتخاب وکیل نیز محروم هستند. و در صورت اصرار وکیل معتمد نهادهای امنیتی برای آنها انتخاب خواهد شد.
نمی دانم که چه میزان افراد دیگر نیز بلاتکلیف در بازداشت هستند، اما به نظر می رسد که بلاتکلیفی نوعی جدیدی از زندان و نظام تنبیه باشد.
نکته دیگر اینکه شفافیت در اعلام اسامی بازداشت شده ها یک ضرورت است. وقتی کسی بازداشت می شود و به وکیل نیز اجازه داده نمی شود که پرونده را ببینید چه قضاوت عمومی درباره نهادهای قضایی و امنیتی شکل می گیرد؟ اینکه اسم را اعلام نکنند، معلوم نباشد فرد کجاست، چه کسی بازداشت کرده، و به چه جرمی بازداشت شده خلاف هر رویه انسانی است.
نکته آخر اینکه کافی است نگاهی به نام خانوادگی افراد بکنید تا متوجه شوید که این افراد از بافت خویشاوندی نزدیکی برآمده اند. جامعه عرب یک جامعه درهم تنیده ای است. خبر بازداشت به سرعت در آن می پیچید. این بازداشت ها، آن هم به این رویه، نفرت ایجاد می کند، بی اعتمادی درست می کند، و نوعی بحران زایی عمدی است. نمی شود مهر امنیتی روی یک قضیه زد و اجازه داد ذیل آن هر اقدامی مجاز باشد.
مید به تحقق عدالت چندان نیست، اما امید دارم کمک کنید تا نهادهای امنیتی و قضایی شفاف سازی کنند. عنوان کنند که دلیل این حجم از بازداشت ها چیست. فیلمی را در پست بعد منتشر خواهم کرد که خانواده جمعی از این بازداشت شده ها در حال صحبت با آیت الله فراحانی نماینده مجلس خبرگان هستند.
فایل ایکسل است و می توانید کار مطالعاتی بیشتری را درباره آن انجام دهید.
Aghil Daghagheleh 